Introduction
Việt Nam là điểm đến làm việc hấp dẫn cho cả người lao động trong nước và chuyên gia nước ngoài. Nhưng câu hỏi phổ biến nhất vẫn là: “Vì sao lương trên hợp đồng khác với lương vào tài khoản?”
Năm 2026, các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân (PIT) tiếp tục là lý do chính tạo ra chênh lệch giữa Gross và Net. Nếu không nắm rõ nguyên tắc tính, bạn dễ đánh giá sai thu nhập thực tế, đặc biệt khi đổi việc hoặc đàm phán lương.
Cấu trúc tiền lương tại Việt Nam
Lương Gross và Lương Net khác nhau như thế nào?
Tại Việt Nam, tiền lương thường được thỏa thuận theo hai cách: Gross (trước thuế và bảo hiểm) hoặc Net (số tiền thực nhận).
Gross (trước khấu trừ)
Là mức lương “gốc” trên hợp đồng trước khi trừ bảo hiểm và PIT. Hữu ích khi bạn muốn nhìn tổng chi phí lao động.
Net (thực nhận)
Là số tiền vào tài khoản sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế. Phản ánh đúng “tiền tiêu được”.
Ví dụ: Nếu hợp đồng ghi Gross 30.000.000 VND/tháng, điều đó không có nghĩa là bạn sẽ nhận đủ 30 triệu. Sau khấu trừ, Net có thể thấp hơn đáng kể.
Các khoản khấu trừ bắt buộc trong năm 2026
Bảo hiểm bắt buộc
Người lao động làm việc tại Việt Nam thường tham gia các loại bảo hiểm bắt buộc như: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. Các khoản này được trừ trực tiếp từ lương Gross trước khi tính thuế thu nhập cá nhân.
🏥 BHYT
Giúp chi trả chi phí khám chữa bệnh theo quy định.
🛡️ BHXH
Liên quan đến chế độ hưu trí, ốm đau, thai sản, tai nạn…
🧰 BHTN
Hỗ trợ khi mất việc và một số quyền lợi liên quan.
✅ Mẹo nhanh: Nếu bạn thấy Net thấp hơn dự kiến, hãy kiểm tra xem mức lương đóng bảo hiểm và các khoản khấu trừ đã được tính đúng chưa — đây là nguyên nhân gây chênh lệch rất thường gặp.
Thuế thu nhập cá nhân (PIT) tại Việt Nam năm 2026
Biểu thuế lũy tiến từng phần
Việt Nam áp dụng thuế lũy tiến từng phần. Nghĩa là thu nhập càng cao, phần thu nhập nằm ở các bậc cao hơn sẽ chịu thuế suất cao hơn.
Đây là điểm khiến nhiều người nhầm: không phải toàn bộ thu nhập đều bị áp một mức thuế duy nhất. Thuế được tính theo từng “phần” thu nhập tương ứng với từng bậc.
Vì sao dễ sai khi tự tính?
- •Phải xác định đúng thu nhập chịu thuế sau khấu trừ bảo hiểm.
- •Phải áp đúng từng bậc thuế (rất dễ nhầm bậc).
- •Chỉ cần sai một bước nhỏ, kết quả có thể lệch đáng kể.
Cách tính lương thực nhận tại Việt Nam (dễ hiểu)
Để tính chính xác lương Net (thực nhận), bạn có thể hình dung theo quy trình sau:
- 1
Bắt đầu từ lương Gross
Đây là con số thường thấy trong hợp đồng hoặc offer.
- 2
Trừ bảo hiểm bắt buộc
Các khoản BHXH/BHYT/BHTN thường được trừ trước khi tính thuế.
- 3
Xác định thu nhập chịu thuế
Sau khi trừ bảo hiểm và các khoản giảm trừ hợp lệ (nếu có), ta mới có nền để tính PIT.
- 4
Tính PIT theo biểu thuế lũy tiến
Mỗi phần thu nhập nằm ở mỗi bậc sẽ chịu thuế suất tương ứng.
- 5
Lương Net = Gross − Bảo hiểm − PIT
Đây là số tiền “thực nhận” bạn thấy trên sao kê hàng tháng.
📌 Ghi nhớ
Thực tế có thể phức tạp hơn nếu bạn có thưởng (bonus), phụ cấp, hoặc cơ chế đóng bảo hiểm theo mức khác. Vì vậy, một công cụ tính lương cập nhật theo 2026 sẽ giúp tránh sai sót khi tự tính.
Ví dụ minh họa (dễ hình dung)
Giả sử bạn có mức lương: Gross 40.000.000 VND/tháng. Khi đó, quá trình sẽ diễn ra theo logic:
Bước 1
Gross
40.000.000 VND
Bước 2
Trừ bảo hiểm
Giảm thu nhập trước thuế (tùy mức đóng)
Bước 3
Tính PIT
Theo lũy tiến từng phần (từng bậc)
✅ Kết quả thực tế: Lương thực nhận thường rơi vào khoảng 31–33 triệu VND (con số cụ thể phụ thuộc mức đóng bảo hiểm, giảm trừ và cấu phần thu nhập).
Điểm quan trọng ở đây: “40 triệu” không phải là con số bạn có thể dùng để lập kế hoạch chi tiêu. Bạn cần biết Net để đánh giá đúng thu nhập thực tế — đặc biệt khi so sánh offer giữa các công ty.
Vì sao Vietnam Salary Calculator (2026) là lựa chọn hợp lý?
Nhiều người cố tự tính bằng Excel hoặc công thức thủ công, nhưng thường gặp rủi ro: nhầm bậc thuế, quên khấu trừ bảo hiểm, hoặc cập nhật sai quy định theo năm.
Bạn tiết kiệm thời gian
Thay vì dò quy định và tính từng bậc, bạn có kết quả trong vài giây.
Bạn giảm sai sót
Công cụ chuẩn hóa quy trình: bảo hiểm → thu nhập chịu thuế → PIT lũy tiến → Net.
Bạn hiểu rõ khoản bị trừ
Dễ nhìn thấy “tại sao Net giảm”, thay vì chỉ nhận một con số cuối.
Bạn đàm phán lương tốt hơn
So sánh Gross/Net rõ ràng giúp bạn đánh giá offer chính xác, tránh “ảo tưởng thu nhập”.
💡 Gợi ý: Nếu bạn đang cân nhắc chuyển việc trong 2026, hãy luôn so sánh offer theo Net (thực nhận) thay vì chỉ nhìn Gross.
Ai sẽ thấy bài viết này hữu ích nhất?
- 🧑💻
Người lao động tại Việt Nam
Muốn hiểu vì sao Net khác Gross và cách tính đúng.
- 🌍
Chuyên gia nước ngoài
Cần ước tính thu nhập thực nhận để lên kế hoạch chi tiêu và so sánh offer.
- 🧾
HR / Nhà tuyển dụng
Muốn tư vấn lương minh bạch, giảm hiểu lầm khi ký hợp đồng.
Kết luận
Hiểu rõ cách tính lương và thuế tại Việt Nam giúp bạn chủ động hơn trong kế hoạch tài chính, đồng thời tránh những bất ngờ khi nhận lương thực tế. Trong bối cảnh quy định thuế và bảo hiểm được áp dụng chặt chẽ trong năm 2026, việc tính đúng lương Net là điều rất đáng làm ngay từ đầu.
🎯 Checklist nhanh trước khi chốt offer
Hỏi rõ Gross/Net, mức đóng bảo hiểm, cơ cấu thưởng/phụ cấp và cách khấu trừ PIT.